ශරීරය තුළ තැන්පත් කරන විද්යුත් උත්තේජක ප්රතිකාරයක් මගින් දරුණු painful diabetic neuropathy ඇති රෝගීන්ගේ වේදනාව සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වූ අතර සංවේදනයද වැඩිදියුණු වූ බව randomized clinical trial එකකින් පෙන්වා දී ඇත.
පර්යේෂකයන් සමේ ඇති කුඩා nerve fibres සම්බන්ධ මුල් වෙනස්කම්ද වාර්තා කර ඇති අතර, එමගින් ප්රතිකාරයේ බලපෑම වේදනාව දැනීම අඩු කිරීමට පමණක් සීමා නොවිය හැකිද යන වැදගත් පර්යේෂණ ප්රශ්නය මතු වේ.
කෙසේ වෙතත්, මෙම අධ්යයනයෙන් spinal-cord stimulation මගින් හානියට පත් දියවැඩියා ස්නායු නැවත වර්ධනය වන බව හෝ diabetic neuropathy ආපසු හැරවිය හැකි බව තහවුරු කර නැත.
මෙම multicentre randomized trial එකට සාමාන්ය ප්රතිකාර සඳහා ප්රමාණවත් ප්රතිචාර නොදැක්වූ වැඩිහිටියන් 91 දෙනෙකු ඇතුළත් විය.
Diabetic neuropathy යනු කුමක්ද?
දිගුකාලීන දියවැඩියාව නිසා ස්නායුවලට හානි සිදුවිය හැක.
විශේෂයෙන් පාද සහ පහළ කකුල් වෙත යන ස්නායු බහුලව බලපෑමට ලක් වේ.
මෙය diabetic peripheral neuropathy ලෙස හැඳින්වේ.
සමහර රෝගීන්ට දැවෙන, පිහියකින් ඇනෙන හෝ විදුලි සැරයක් වැනි දරුණු වේදනාවක් ඇති විය හැක.
තවත් සමහර රෝගීන්ගේ පාදවල සංවේදනය අඩුවීමට හෝ නැතිවීමට හැක.
සංවේදනය අඩුවීම විශේෂයෙන් භයානක විය හැක්කේ පාදවල ඇතිවන තුවාල රෝගියාට නොදැනී යා හැකි බැවිනි.
එවැනි තුවාල පසුව ulcers, infections සහ දරුණු අවස්ථාවලදී amputation දක්වා ගමන් කළ හැක.
Neuropathic pain සඳහා ඖෂධ මගින් ඇතැම් රෝගීන්ට සහනයක් ලබාදිය හැකි නමුත් ඒවා සෑම රෝගියෙකුටම ප්රමාණවත් ලෙස ක්රියා නොකරයි.
Spinal-cord stimulation යනු කුමක්ද?
Spinal-cord stimulation සඳහා කුඩා pulse generator එකක් ශරීරය තුළ තැන්පත් කරයි.
එය spinal cord එකට ආසන්නව තබන සිහින් electrical leads සමඟ සම්බන්ධ වේ.
මෙම පද්ධතිය මගින් අසාමාන්ය pain signalling වෙනස් කිරීමට අදහස් කරන electrical stimulation ලබාදෙයි.
මෙම අධ්යයනයේදී පරීක්ෂා කළ පද්ධතිය 10 kHz high-frequency stimulation භාවිත කළේය.
Spinal-cord stimulation painful diabetic neuropathy සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම නව සංකල්පයක් නොවේ.
මෙම පර්යේෂණයේ විශේෂ වැදගත්කම වූයේ වේදනා සහනයට අමතරව සංවේදනය සහ මැනිය හැකි peripheral nerve characteristics වලද වෙනස්කම් සිදුවේද යන්න අධ්යයනය කිරීමයි.
පරීක්ෂණයෙන් සොයාගත්තේ කුමක්ද?
High-frequency spinal-cord stimulation ලබාගත් රෝගීන් අතරින් 79.4%ක් පහළ පාදවල වේදනාව අවම වශයෙන් 50%කින් අඩු කරගත්හ.
සාම්ප්රදායික වෛද්ය ප්රතිකාර පමණක් ලබාගත් කණ්ඩායමේ එම අගය 4% විය.
Spinal-cord stimulation ලබාගත් රෝගීන්ගේ sensory testing වලද වැඩිදියුණු වීමක් පර්යේෂකයන් වාර්තා කළහ.
මෙම ප්රතිඵල මගින් carefully selected, severe painful diabetic neuropathy රෝගීන් සඳහා සැලකිය යුතු treatment effect එකක් ඇතිවිය හැකි බව පෙන්වා දෙයි.
පර්යේෂකයන් nerve fibres ගැන සොයාගත්තේ කුමක්ද?
පර්යේෂකයන් සමේ samples භාවිතයෙන් කුඩා nerve fibres ද පරීක්ෂා කළහ.
Spinal-cord stimulation ලබාගත් සමහර රෝගීන්ගේ small nerve-fibre density වැඩිවීමක් පිළිබඳ මුල් සාක්ෂි ඔවුන් වාර්තා කළහ.
මෙය විද්යාත්මකව වැදගත් සොයාගැනීමක් විය හැක්කේ diabetic neuropathy තුළ peripheral nerves වලට හානි සිදුවන බැවිනි.
නමුත් මෙම ප්රතිඵල ඉතා ප්රවේශමෙන් අර්ථ නිරූපණය කළ යුතුය.
කුඩා අධ්යයනයක nerve-fibre density එකේ වෙනසක් හඳුනාගැනීම spinal-cord stimulation මගින් හානියට පත් ස්නායු නැවත වර්ධනය කරන බවට, diabetic neuropathy සුව කරන බවට හෝ එය ආපසු හැරවිය හැකි බවට සාක්ෂියක් නොවේ.
මෙම සොයාගැනීම තහවුරු කිරීමට තවත් ස්වාධීන අධ්යයන අවශ්ය වේ.
සංවේදනය වැඩිදියුණු වීම වැදගත් වන්නේ ඇයි?
වේදනා සහනය වැදගත්ය.
නමුත් සංවේදනය නැතිවීම diabetic neuropathy හි තවත් ප්රධාන ගැටලුවකි.
අනාගත පර්යේෂණ මගින් spinal-cord stimulation භාවිතයෙන් සැබෑ සහ ප්රයෝජනවත් සංවේදනය වැඩිදියුණු කළ හැකි බව තහවුරු වුවහොත්, මෙම ප්රතිකාරයේ වැදගත්කම pain management එකෙන් ඔබ්බට යා හැක.
මෙය දියවැඩියාව බහුල රටවලට විශේෂයෙන් වැදගත් පර්යේෂණ ප්රශ්නයකි.
කෙසේ වෙතත්, sensory tests වල වැඩිදියුණු වීම මගින් සැබෑ ජීවිතයේ පාද තුවාල, ulcers හෝ amputations අඩු වේද යන්න තවමත් තහවුරු කළ යුතුය.
අධ්යයනයේ සීමාවන් මොනවාද?
මෙම අධ්යයනය සාපේක්ෂව කුඩා විය.
රෝගීන්ට තමන්ට implanted spinal-cord stimulation system එකක් ලබාදී තිබේද යන්න දැන සිටියහ.
එම කරුණ pain reporting වැනි subjective outcomes වලට බලපෑම් කළ හැක.
Small nerve-fibre findings තවමත් preliminary වන අතර ස්වාධීන තහවුරු කිරීම අවශ්ය වේ.
මෙම අධ්යයනයට industry funding තිබූ අතර, ඇතැම් පර්යේෂකයන්ට industry relationships ද තිබුණි.
එම කරුණෙන් ප්රතිඵල අසත්ය වන බව අදහස් නොකරන නමුත්, evidence එක අර්ථ නිරූපණය කිරීමේදී එය සැලකිල්ලට ගත යුතුය.
Diabetic neuropathy ඇති සෑම රෝගියෙකුටම මෙවැනි implant එකක් අවශ්යද?
නැත.
Spinal-cord stimulation යනු ශරීරය තුළ medical device එකක් තැන්පත් කිරීම ඇතුළත් invasive treatment එකකි.
මෙම අධ්යයනයට ඇතුළත් වූයේ වෙනත් ප්රතිකාරවලින් ප්රමාණවත් සහනයක් නොලැබුණු severe painful diabetic neuropathy ඇති රෝගීන්ය.
එබැවින් මෙය සාමාන්ය diabetic neuropathy සඳහා first treatment එකක් ලෙස අර්ථ නිරූපණය නොකළ යුතුය.
එය හොඳ diabetes control, නිසි foot care හෝ අනෙකුත් අවශ්ය ප්රතිකාර සඳහා ආදේශකයක්ද නොවේ.
Implanted stimulation system එකක් සුදුසුද යන්න තීරණය කිරීමට specialist assessment අවශ්ය වේ.
දැනට ඇති සාක්ෂි
වේදනාව සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවීම සහ සංවේදනය වැඩිදියුණු වීම පිළිබඳ randomized evidence — nerve structure සම්බන්ධ වෙනස්කම් තවමත් preliminary වේ
Pain reduction සම්බන්ධ ප්රතිඵල සායනිකව වැදගත්ය.
ප්රතිකාරය peripheral nerve structure එකටද බලපෑම් කළ හැකි බවට ඇති මුල් සොයාගැනීම වැදගත් විය හැක.
නමුත් එය nerve regeneration, nerve regrowth හෝ diabetic neuropathy reversal ලෙස හැඳින්වීමට දැනට ප්රමාණවත් සාක්ෂි නොමැත.
