රුධිර සැපයුම අවහිර වීමෙන් ඇතිවන ischemic stroke තත්ත්වයකින් පසුව රෝගීන්ගේ යථා තත්ත්වයට පත්වීම වැඩිදියුණු කිරීමට නව පරීක්ෂණාත්මක ඖෂධයක් සමත් වී ඇති බව විශාල randomized clinical trial එකකින් පෙන්වා දී ඇත.
මෙම ප්රතිඵල අනාගතයේදී stroke තත්ත්වයක් ඇතිවී පැය ගණනාවක් ගතවූ පසුව පවා සමහර රෝගීන්ට උපකාර කළ හැකි අමතර ප්රතිකාර ක්රමයකට මග පෑදිය හැක.
JAMA වෛද්ය සඟරාවේ පළවූ මෙම අධ්යයනය සඳහා උග්ර ischemic stroke තත්ත්වයෙන් පෙළුණු රෝගීන් 997 දෙනෙකු සහභාගී කර ගන්නා ලදී.
සාමාන්ය stroke සත්කාරවලට අමතරව, සහභාගී වූවන් අහඹු ලෙස පරීක්ෂණාත්මක ඖෂධය වන loberamisal හෝ placebo ලබාගැනීමට වෙන් කරන ලදී.
Stroke තත්ත්වය ආරම්භ වී පැය 48ක් ඇතුළත මෙම පරීක්ෂණාත්මක ප්රතිකාරය ආරම්භ කරන ලදී.
Ischemic stroke යනු කුමක්ද?
Ischemic stroke තත්ත්වයක් ඇතිවන්නේ සාමාන්යයෙන් රුධිර කැටියක් හෝ වෙනත් අවහිරතාවයක් නිසා මොළයේ කොටසකට ලැබෙන රුධිර සැපයුම අවහිර වූ විටය.
ප්රමාණවත් රුධිරය සහ ඔක්සිජන් නොලැබීම නිසා බලපෑමට ලක්වූ ප්රදේශයේ මොළයේ සෛල හානියට පත්වීමට පටන් ගනී.
එබැවින් නවීන stroke ප්රතිකාරවල ප්රධාන අරමුණක් වන්නේ හැකි ඉක්මනින් මොළයට රුධිර ගමනාගමනය නැවත යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමයි.
සුදුසු රෝගීන්ට stroke තත්ත්වයෙන් පසු මුල් පැය කිහිපය තුළ රුධිර කැටි දියකරන ඖෂධ ලබාදිය හැක.
මොළයේ විශාල ධමනියක අවහිරතාවයක් ඇති ඇතැම් රෝගීන්ට mechanical thrombectomy සිදු කළ හැක. එහිදී catheter එකක් භාවිතයෙන් රුධිර කැටිය ඉවත් කිරීමට උත්සාහ කරයි.
මෙම ප්රතිකාර ඉතා ඵලදායී විය හැකි නමුත් ඒවා කාලය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින අතර සෑම රෝගියෙකුටම සුදුසු නොවේ.
Loberamisal හි ඇති විශේෂත්වය කුමක්ද?
Loberamisal පර්යේෂණයට ලක් කරන්නේ මොළයේ ස්නායු සෛල ආරක්ෂා කිරීමට උත්සාහ කරන neuroprotective treatment එකක් ලෙසය.
එහි ප්රධාන අරමුණ රුධිර කැටිය දියකර හැරීම හෝ ඉවත් කිරීම නොවේ.
ඒ වෙනුවට, stroke තත්ත්වයෙන් පසුව හානියට පත්විය හැකි මොළයේ පටකවලට සිදුවන හානිය අවම කිරීමට එවැනි ප්රතිකාරයක් උත්සාහ කරයි.
විද්යාඥයන් දශක ගණනාවක් තිස්සේ neuroprotective ඖෂධ පිළිබඳ පර්යේෂණ කර ඇත.
නමුත් රසායනාගාරයේ බලාපොරොත්තු සහගත ප්රතිඵල රෝගීන්ට පැහැදිලි ප්රතිලාභ ලබාදෙන ප්රතිකාර බවට පත් කිරීම ඉතා දුෂ්කර වී ඇත.
එබැවින් රෝගීන් 1,000කට ආසන්න සංඛ්යාවක් ඇතුළත් randomized trial එකකින් ලැබුණු මෙම ප්රතිඵල වැදගත් වේ.
පරීක්ෂණයෙන් සොයාගත්තේ කුමක්ද?
පර්යේෂකයන් stroke තත්ත්වයෙන් දින 90කට පසුව රෝගීන්ගේ දෛනික ක්රියාකාරිත්වය කොතරම් දුරට යථා තත්ත්වයට පත්වී තිබුණේදැයි ඇගයීමට ලක් කළහ.
Loberamisal ලබාගත් රෝගීන් අතරින් 69.7%කට දින 90දී සුළු හෝ කිසිදු ඉතිරි ආබාධිත තත්ත්වයක් නොතිබුණි.
Placebo ලබාගත් කණ්ඩායමේ එම අගය 56.3% විය.
එය කණ්ඩායම් දෙක අතර ආසන්න වශයෙන් ප්රතිශත ලකුණු 13ක වෙනසකි.
ඒ අනුව loberamisal ලබාගත් රෝගීන් අතර වඩා හොඳ ක්රියාකාරී යථා තත්ත්වයට පත්වීමක් අධ්යයනයෙන් පෙන්වා දී ඇත.
ප්රතිකාර ආරම්භ කළ කාලය වැදගත් වන්නේ ඇයි?
Ischemic stroke සඳහා දැනට භාවිත කරන ප්රධාන ප්රතිකාර බොහොමයක් කාලය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතී.
මෙම අධ්යයනයේදී loberamisal stroke ආරම්භ වී පැය 48ක් ඇතුළත ලබාදීමට අවසර තිබුණි.
සාමාන්යයෙන් රෝගීන් මෙම ප්රතිකාරය ආරම්භ කළේ රුධිර කැටි දියකරන ප්රතිකාර සඳහා භාවිත කරන මුල් කාල සීමාවට වඩා පසුවය.
මෙම ප්රතිලාභය අනාගත අධ්යයනවලදී තහවුරු වුවහොත්, stroke තත්ත්වයක් ආරම්භ වී පැය ගණනාවකට පසුව පවා ප්රයෝජනවත් විය හැකි ප්රතිකාරයක් ඇතැම් රෝගීන්ට ලබාදීමට හැකි විය හැක.
විශේෂිත stroke සේවාවන් වෙත ළඟාවීමට ප්රමාද වන ප්රදේශවල මෙය විශේෂයෙන් වැදගත් විය හැක.
මෙයින් අදහස් කරන්නේ stroke ප්රතිකාර සඳහා පැය 48ක් බලා සිටිය හැකි බවද?
කිසිසේත්ම නැත.
Stroke තත්ත්වයක් සැක කළ හැකි රෝග ලක්ෂණ ඇති ඕනෑම අයෙකු හැකි ඉක්මනින් හදිසි වෛද්ය ප්රතිකාර සඳහා යොමුවිය යුතුය.
රුධිර කැටි දියකරන ප්රතිකාර සහ mechanical thrombectomy වැනි ස්ථාපිත ප්රතිකාරවල සාර්ථකත්වය කාලය සමඟ දැඩි ලෙස සම්බන්ධ වේ.
මෙම නව පරීක්ෂණය නිසා රෝග ලක්ෂණ යහපත් වේදැයි බලා සිටිමින් රෝහලට යාම ප්රමාද කිරීම කිසිසේත් සාධාරණ නොවේ.
පැය 48 යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ loberamisal සඳහා මෙම අධ්යයනයේ භාවිත කළ පරීක්ෂණාත්මක ප්රතිකාර කාල සීමාව පමණි.
එය stroke සඳහා නව සාමාන්ය ප්රතිකාර කාල සීමාවක් නොවේ.
Loberamisal දැන් ස්ථාපිත stroke ප්රතිකාරයක්ද?
නැත.
මෙය බලාපොරොත්තු සහගත randomized trial එකක් වන නමුත් තවදුරටත් තහවුරු කිරීම අවශ්ය වේ.
මෙම අධ්යයනය චීනයේ සිදුකර ඇති බැවින්, ප්රතිඵල වෙනත් රටවල්, ජනගහන සහ සෞඛ්ය පද්ධති තුළද නැවත ලබාගත හැකිදැයි තහවුරු කළ යුතුය.
එසේම සහභාගී වූවන්ට ප්රධාන වශයෙන් තිබුණේ සුළු හෝ මධ්යස්ථ මට්ටමේ stroke තත්ත්වයන්ය.
එබැවින් වඩාත්ම ප්රතිලාභ ලබන්නේ කුමන රෝගීන්ද, ආරක්ෂාව සහ ඵලදායීතාව කොපමණද, සහ මෙම ප්රතිඵල වඩා පුළුල් stroke රෝගී කණ්ඩායම්වලට අදාළද යන්න තීරණය කිරීමට තවත් අධ්යයන අවශ්ය වේ.
මෙම අධ්යයනය වැදගත් වන්නේ ඇයි?
Stroke තත්ත්වයකින් පසුව මොළයේ පටක ආරක්ෂා කිරීමට උත්සාහ කරන බොහෝ ප්රතිකාර මීට පෙර මානව පරීක්ෂණවලදී බලාපොරොත්තු වූ ප්රතිඵල ලබාදී නැත.
එබැවින් සැබවින්ම ක්රියාකාරී යථා තත්ත්වයට පත්වීම වැඩිදියුණු කළ හැකි neuroprotective ඖෂධයක් stroke ප්රතිකාර සඳහා වැදගත් අමතර ප්රවේශයක් විය හැක.
එවැනි ඖෂධයක් රුධිර ගමනාගමනය නැවත යථා තත්ත්වයට පත් කරන ප්රතිකාර වෙනුවට භාවිත කිරීම නොව, අනාගතයේදී ඒවා සමඟ එක්ව භාවිත කරන අමතර ප්රතිකාරයක් බවට පත්විය හැක.
නමුත් එම හැකියාව තවමත් තහවුරු විය යුතුය.
දැනට ඇති සාක්ෂි
බලාපොරොත්තු සහගත randomized clinical trial සාක්ෂි — මෙය ස්ථාපිත stroke ප්රතිකාරයක් වීමට පෙර තවදුරටත් තහවුරු කිරීම අවශ්ය වේ
මෙම පරීක්ෂණය සාපේක්ෂව විශාල, randomized සහ placebo-controlled අධ්යයනයක් වූ බැවින්, නිරීක්ෂණ අධ්යයනයකට හෝ පාලනයකින් තොර මුල් පරීක්ෂණයකට වඩා ශක්තිමත් සාක්ෂි සපයයි.
කෙසේ වෙතත්, loberamisal ස්ථාපිත ප්රතිකාරයක් ලෙස සැලකීමට පෙර වඩා පුළුල් රෝගී ජනගහනයක ප්රතිඵල තහවුරු වීම අත්යවශ්ය වේ.
