[කොළඹ - 2026 අප්රේල් 20]
ශ්රී ලංකාව තුළ ලිංගාශ්රිතව සම්ප්රේෂණය වන රෝග (STIs) සහ HIV ආසාදිතයන්ගේ සංඛ්යාව පසුගිය වසර කිහිපය තුළ කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති බව ජාතික ලිංගාශ්රිත රෝග හා ඒඩ්ස් මර්දන වැඩසටහනේ (NSACP) නවතම වාර්තා පෙන්වා දෙයි. විශේෂයෙන්ම වයස අවුරුදු 15 ත් 29 ත් අතර පසුවන තරුණ ප්රජාව මෙම අවදානමට වැඩි වශයෙන් ගොදුරු වී සිටීම ජාතික මට්ටමේ අවධානය යොමු විය යුතු කරුණක් බවට සෞඛ්ය විශේෂඥයෝ පවසති.
දත්ත මගින් හෙළිවන බියකරු සැබෑව
පසුගිය වසර කිහිපය තුළ HIV ආසාදිතයන් වාර්තා වීම අඛණ්ඩව ඉහළ ගොස් ඇති අතර, 2025 වසරේ දෙවන කාර්තුව වන විට වාර්තා වූ දත්ත අනුව ආසාදිතයන් අතර පිරිමි සහ ගැහැණු අනුපාතය 7.6 : 1 ක් ලෙස සටහන් වේ.
- 2021: සිද්ධීන් 411
- 2022: සිද්ධීන් 607
- 2023: සිද්ධීන් 697
- 2024: සිද්ධීන් 824
2026 වසරේ මුල් භාගය වන විටත් මෙම වර්ධන වේගය අඩුවීමක් දක්නට නොලැබෙන අතර, කොළඹ සහ ගම්පහ දිස්ත්රික්කවලින් වැඩිම ආසාදිතයන් පිරිසක් හඳුනාගෙන ඇත.
ව්යාප්තියට බලපා ඇති ප්රධාන හේතු
සෞඛ්ය බලධාරීන් පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙම රෝග ව්යාප්තිය වේගවත් වීමට කරුණු කිහිපයක් සෘජුවම බලපා ඇත:
- සමාජ මාධ්ය සහ ඩේටින් ඇප්ස් (Dating Apps): තරුණ තරුණියන් නොහඳුනන පුද්ගලයන් සමග අනාරක්ෂිත ලිංගික සබඳතාවලට යොමු වීම සඳහා තාක්ෂණය අවභාවිත කිරීම.
- අනාරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම්: කොන්ඩම් භාවිතය පිළිබඳ පවතින උදාසීනත්වය සහ ලිංගික අධ්යාපනයේ පවතින අඩුපාඩු.
- මතද්රව්ය භාවිතය: එන්නත් කටු හවුලේ භාවිත කිරීම සහ මත්ද්රව්ය භාවිතය නිසා සිහිය විකල් වූ අවස්ථාවල සිදුවන අනාරක්ෂිත ලිංගික සබඳතා.
- පරීක්ෂණ සඳහා ඇති බිය: සමාජය තුළ පවතින කොන්කිරීම් (Stigma) හේතුවෙන් රෝග ලක්ෂණ ඇතත් සායන කරා යොමු වීමට පවතින මැළිකම.
රජයේ නව උපායමාර්ගික සැලැස්ම (2026-2030)
මෙම තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා සෞඛ්ය අමාත්යාංශය විසින් "ජාතික සන්නිවේදන උපායමාර්ගය 2026-2030" (National Communication Strategy) ක්රියාත්මක කර ඇත. මෙහි මූලික අරමුණ වන්නේ 2030 වන විට ශ්රී ලංකාවෙන් ඒඩ්ස් වසංගතය තුරන් කිරීමයි.
මීට අමතරව, රෝහල් වෙත නොපැමිණ රහසිගතව නිවසේ සිටම සිදුකර ගත හැකි "ස්වයං පරීක්ෂණ කට්ටල" (Self-testing kits) ප්රවර්ධනය කිරීමට ද NSACP පියවර ගෙන ඇත.
ඔබ කළ යුත්තේ කුමක්ද?
යම් හෙයකින් ඔබ අනාරක්ෂිත ලිංගික සබඳතාවයකට යොමු වූයේ නම් හෝ රෝග ලක්ෂණයක් පිළිබඳ සැකයක් පවතින්නේ නම්, වහාම දිවයින පුරා විසිරී පවතින ලිංගාශ්රිත රෝග සායන වෙත යොමු වන ලෙස වෛද්යවරු උපදෙස් දෙති. මෙම සායනවලදී ඔබේ පෞද්ගලිකත්වය උපරිමයෙන් ආරක්ෂා කරමින් නොමිලේ උපදේශනය සහ ප්රතිකාර ලබා දීම සිදු කෙරේ.
මූලාශ්ර: ජාතික ලිංගාශ්රිත රෝග හා ඒඩ්ස් මර්දන වැඩසටහන (NSACP) සහ සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ 2026 වාර්තා.
